Vorig jaar heb ik een mooi project mogen doen in een fabriek in India. Thema: het eindproduct was niet altijd hetzelfde als het ontwerp en de productiviteit moest omhoog. De initiele vraag was of ik, vanuit het culturele perspectief, kon meedenken hoe de manual het beste vormgegeven kon worden (welke taal, tekeningen of foto’s, posters of boekjes, etc.). De vraag achter de vraag bleek echter dat het onduidelijk was hoe kennis vanuit de Nederlandse engineering afdeling terecht kwam bij de technici die de producten moesten maken. Allereerst heb ik in een aantal fabrieken een antropologische cultuurscan gemaakt, met de vraag: ‘hoe reist kennis door de organisatie’. Later ben ik nog eens drie weken teruggegaan naar een van de fabrieken om het leiderschapsteam te faciliteren in het verbeteren van het leiderschap en de ‘kennis-flow’.

Gedurende dit project heb ik veel geleerd over de verschillen in denken en doen tussen ‘het westen’ en ‘India’. Zo bleek het mogelijk om vanuit de Indiase context ‘pre-work’ te doen bij het invullen van temperatuur- en vochtmetingen in het logboek. Meerdere verhalen (waarheden) konden prima naast elkaar bestaan, ook als deze elkaar tegenspraken. En de impact van de verschillende betekenissen van het woord ‘ja’ op de samenwerking tussen Nederland en India was groot.

In deze fabriek, met klanten en ontwerpers uit het Westen, werd goed duidelijk dat de verschillende partijen in een hele andere subjectieve wereld leven. Met wezenlijk verschillende uitgangspunten die grote invloed hebben op ieders gedrag. In de Westerse wereld leef je maar 1 keer en probeer je de tijd die je hebt zo goed mogelijk te besteden. Bovendien zijn er geboden en is er een God die uiteindelijk zal bepalen of wat je deed in je leven ‘goed of fout’ was. In de Indiaase wereld, leef je hetzelfde leven eindeloos vaak. Het Hindoeisme kent geen geboden, er zijn meerdere ‘hiernamaals’. Het effect is dat in de Westerse wereld ‘absolute feitelijke waarheid’ en ‘lineair denken’ centrale uitgangspunten zijn. Terwijl in India ‘circulair denken’ en ‘contextuele logica’ het gedrag sturen.

Als je hier meer over wilt weten, raad ik je aan de TED talk van Devdutt Pattanaik te beluisteren. Hij zet uiteen hoe de fundamenteel andere mythen van India en het Westen over ‘leven, dood en de hemel’ ervoor zorgen dat we elkaar vaak niet begrijpen. Verhelderend.

Jitske Kramer is Corporate Anthropologist en zet zich in om de dynamiek van het verschil in organisaties beter te benutten. Zij is auteur van het boek ‘Normaal is anders!’, in de Engelse vertaling ‘Managing Cultural Dynamics’.